Gebruik van brandvertragers

 bij het produceren van textiele vloerbedekkingen

Er verschijnen regelmatig rapporten over de vlamvertragende eigenschappen van textiele vloerbedekking en met name het mogelijke gebruik van zorgwekkende stoffen, zoals gechloreerde en gebromeerde organische chemicaliën. Lees meer over welke chemicaliën worden gebruikt en waarom.

Welke stoffen worden gebruikt?

In alle GUT-PRODIS-gecertificeerde producten wordt uitsluitend ATH (aluminiumoxidehydraat) als brandvertrager gebruikt. ATH is een anorganisch mineraal waar water in zit dat bij hogere temperaturen vrijkomt. Daardoor wordt de vlam gedoofd en verspreiding van het vuur voorkomen. ATH is vanwege zijn chemische structuur veilig en wordt als functioneel vulmiddel in de lijmlaag tussen de boven- en onderkant van de textiele vloerbedekking aangebracht.

Verboden brandvertragers bij het produceren van textiele vloerbedekkingen

Het voorzorgbeginsel van de GUT-vereniging wordt ook toegepast voor de vlambescherming of brandveiligheid van tapijten. Hieronder vindt u een overzicht van de stoffen die door de Gemeinschaft umweltfreundlicher Teppichboden (vereniging van milieuvriendelijke tapijten) zijn verboden.

Lijst van verboden brandvertragers

Brandvertragers (5.11)

Tab. 5.11: Flame retardants
Substanz
Substance
Abkürzung
Abbreviation
CAS-No.:GUT
Verwendungsverbot
ban on use
Polybrominated biphenylsPBBs a)59536-65-1
Polybrominated biphenyl ethersPBDEs b)-.-
HexabromocyclododecanesHBCDDs c)25637-99-4
Tris-(2,3-dibrompropyl)phosphateTRIS126-72-7
Tris-(aziridinyl)-phosphinoxideTEPA545-55-1
Chlorinated paraffinsCPs d)-.-
Antimony trioxideSb2O31309-64-4
Antimony pentoxideSb2O51314-60-9
Tris-(2-chloroethyl)phosphateTCEP115-96-8
TrixylylphosphateTXP25155-23-1
Tris-(1,3-dichloro-2-propyl)phosphateTDCPP13674-87-8
Tris(2-chloro-1-methylethyl) phosphateTCPP13674-84-5
Triphenyl phosphate TPP115-86-6
Boric acid-10043-35-3
Diboron trioxide-1303-86-2
Tetraboron disodium heptaoxide, hydrate-12267-73-1
Disodium tetraborate, anhydrous-1330-43-4
Orthoboric acid, sodium salt-13840-56-7
Disodium tetraborate decahydrate-1303-96-4
Disodium tetraborate Pentahydrate-12179-04-3
Disodium octaborate-12008-41-2
2,2-Bis(bromomethyl)propane-1,3-diolBBMP3296-90-0
Bis-(2,3-dibromopropyl)phosphateBIS5412-25-9
Tetrabromobisphenol ATBBPA79-94-7
Tri-o-cresylphosphat-78-30-8
Note:
Ban on use does not apply to listed substances only, but is always based on current state of knowledge.
-.- = more than one CAS-No. / substances group

a) PBBs = e.g. (Monobromodiphenyl (MBB), Dibromodiphenyl (diBB), Tribromodiphenyl (triBB), Tetrabromodiphenyl (tetraBB), Pentabromodiphenyl (pentaBB), Hexabromodiphenyl (hexaBB), Heptabromodiphenyl (heptaBB), Octabromodiphenyl (octaBB), Nonabromodiphenyl (nonaBB), Decabromodiphenyl (decaBB)

b) PBDEs = e.g. Monobromodiphenyl ether (MBDE), Dibromodiphenyl ether (diBDE), Tribromodiphenyl ether (triBDE), Tetrabromodiphenyl ether (tetraBDE), Pentabromodiphenyl ether (pentaBDE), Hexabromodiphenyl ether (hexaBDE), Heptabromodiphenyl ether (heptaBDE), Octabromodiphenyl ether (octaBDE), Nonabromodiphenyl ether (nonaBDE), Decabromodiphenyl ether (decaBDE)

c) HBCDDs = α-Hexabromocyclododecane (α-HBCDD), β-Hexabromocyclododecane (β-HBCDD), γ-Hexabromocyclo-dodecane (γ-HBCDD), Hexabromocyclododecane (HBCD)

d) CCPs = Short chain chlorinated paraffins, C10-13 (SCCPs), Short chain chlorinated paraffins, C12-13 (SCCPs), Medium chain chlorinated paraffins, C14-17 (MCCPs)

Waarvoor worden brandvertragers eigenlijk gebruikt?

Brandvertragers worden gebruikt om te voorkomen dat er een brandhaard ontstaat en om er bij ontstane brandhaarden voor te zorgen dat ze zich minder snel verspreiden. In veel voorwerpen voor dagelijks gebruik (voornamelijk gestoffeerde stoelen in voertuigen, veel huishoudtextiel en ook elektrische apparaten) zitten brandvertragers. Hier worden verschillende stoffen voor gebruikt. Vooral gebromeerde en gechloreerde organische verbindingen zijn heel effectieve brandvertragers. Maar ook deze stoffen zijn schadelijk voor het milieu. Het is daarom belangrijk dat is verzekerd dat de voordelen van het gebruik van deze materialen opweegt tegen de mogelijke schade.

Is het gebruik van brandvertragers wettelijk geregeld?

Ja, kamerbrede textiele vloerbedekkingen worden gezien als bouwproducten die in de EU worden geregeld via de bouwproductenverordening (CPR = Construction Products Regulation). De overeenkomstige eisen zijn te vinden in de geharmoniseerde norm EN 14041. Als er in een product een brandvertrager moet worden gebruikt om aan een bepaalde brandklasse te kunnen voldoen, moet er regelmatig (jaarlijks) een inspectie door een aangemelde (onafhankelijke externe) certificatie-instantie worden uitgevoerd. Dit wordt binnen de zogenaamde CE-markering gedocumenteerd.

Brandclassificatie van tapijten en andere bouwmaterialen

Bouwmaterialen worden over het algemeen volgens hun brandgedrag geclassificeerd. Bij het testen wordt het bouwmateriaal in een van de volgende brandclassificaties ingedeeld:
  • onbrandbaar
  • moeilijk ontvlambaar
  • normaal ontvlambaar
  • licht ontvlambaar
In de Europese norm EN 13501-1 worden vloerbedekkingen nog specifieker geclassificeerd. Dit wordt aangegeven met de letters A (onbrandbaar) tot F (licht ontvlambaar). Textiele vloerbedekkingen worden gemarkeerd met de toevoeging of afkorting 'fl' en worden voornamelijk in de klassen 'B-fl', 'C-fl' en 'E-fl' ingedeeld. 'B-fi' is de hoogste brandklasse voor een textiele vloerbedekking die alleen wordt gebruikt voor ruimtes met speciale eisen, zoals vluchtroutes in hotels of bepaalde ruimtes in openbare gebouwen en kantoorgebouwen. De klasse 'E-fl' is in de private sector meestal voldoende. Er worden makkelijk te herkennen pictogrammen gebruikt ter aanduiding van de betreffende brandklasse.

Bij elk pictogram staan een of meerdere letters. Waar staan deze letters voor?

Er worden afkortingen gebruikt om de inbouwtoestand aan te duiden waarin de betreffende (textiele) vloerbedekking is getest. Daarbij staan de volgende letters voor de betreffende inbouwtoestand:
  • L = los gelegd (loose laid)
  • G = gelijmd (glued)
  • CS = brandbare ondergrond (combustible substrate)
  • NCS = niet-brandbare ondergrond (non-combustable substrate)

Welke soorten brandvertragers zijn er zoal verkrijgbaar?

Naast brandvertragers met halogeenhoudende verbindingen (broom- en chloorhoudend) zijn er ook fosforhoudende brandvertragers op basis van melaminen (stikstofhoudend) en boraten verkrijgbaar. Maar de overgrote groep van de brandvertragers bestaat uit anorganische verbindingen die vanwege hun structuur en samenstelling bij verhoogde temperaturen water afgeven. Dit zijn onder andere ATH (aluminiumtrihydroxide) en MDH (magnesiumdihydroxide).

EU-markt voor brandvertragers

Image

Gebruik van brandvertragers in textiele vloerbedekkingen

Image
Zoals op de bovenstaande afbeelding te zien is, wordt aan bijna 80% van de textiele vloerbedekkingen in de private sector geen brandvertrager toegevoegd en in de commerciële sector met zijn strengere wettelijk vastgelegde eisen is ook maar bijna 43% van de vloerbedekkingen voorzien van een brandvertrager. Daaruit kan worden opgemaakt dat textiele vloerbedekkingen ook zonder de toevoeging van zorgwekkende chemicaliën veilig in gebruik zijn door constructieve maatregelen te nemen en bij de productie de juiste materiaalcombinatie te kiezen. Daarbij wordt aan alle nationale en Europese eisen voor brandveiligheid voldaan.